Analiz Türleri

1.3.1. Analiz türleri: Öncelikle bilançonun tek başına hiçbir anlam ifade etmeyeceği unutulmamalıdır. Çünkü bilanço şirkete ait sadece bilanço tarihindeki fotoğrafı göstermektedir. Bilançolar sadece bir defa doğruyu gösterir, o da şirket yeni kurulduğunda…Yıllık bilanço dendiği zaman şirkete ait 31 Aralık tarihine ait bir fotoğraf aklımıza gelmelidir. Fotoğrafa bakarak bir kişinin hastalığına ne kadar teşhis konulabilirsa, sadece bilançoya bakarak da bir şirketin temel analizi o kadar sağlıklı yapılabilir. Bilançolarda pek çok şey görülmez-görülemez. Halbuki bilançolarla birlikte yayınlanan gelir tablosu ait olduğu periyot içindeki her türlü olayı yansıtır. Bilançoları etkilemeyen veya bilançolarda görülmeyen her şey gelir tablosunda görülür. Gerçekte, gelir tablosu bilançonun tek bir kaleminin-net dönem karının açılımıdır

Temel Analize konu olan temel (bilanço ve gelir tabloları) ve diğer tablolar (nakit akım tablosu v.b.),genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çercevesinde hazırlanır, altı aylık ve yıllık bilançolar bağımsız denetim geçerler. Temel analiz uzmanları çeşitli analiz teknikleri uygularlar. Bunlardan bazıları Yatay analiz, Diket analiz, Trend analizi ve Oran analizidir. Analizin yapılmasından sonra ise geçmişle ve sektördeki diğer firmalarla kıyas yapılarak yorum ve değerlendirmeler yapılır.

1.3.1.1. Yatay analiz: Finansal tablolarda yer alan her bir kalemdeki değişimin incelendiği analiz yöntemidir. En önemli handikapı ilk döneme ait değerler çok küçük veya sıfır ise yorumcuyu yanıltabilir, diğeri ise özellikle enflasyonist piyasalarda karşılaştırmanın sağlıklı olabilmesi için enflasyondan arındırılması veya enflasyon oranları daha düşük seviyelerde olan döviz cinsinden bilançoların kullanılması gereklidir.  

1.3.1.2. Dikey analiz: Finansal tabloların bütününün 100 kabul edilerek, tablodaki herbir değerin sözkonusu bütün içindeki oranını inceleyen yöntemdir. Genellikle gelir tablosundaki net satışlar değeri 100 kabul edilir. Diket analizdeşirket büyüklüğünden bağımsız olarak finansal tablolar aynı baza getirildiğinden şirketlerin birbirleriyle karşılaştırılması daha kolay bir şekilde yapılabilir.  

1.3.1.3. Oran analizi: Bilindiği gibi iki sayının arasındaki matematiksel ilişkiye oran denir. İki muhasebe değerinin birbirine bölünmesiyle finansal oran elde edilir. Oran analizi şirketin geçmiş dönemlerine ait oranlarıyla karşılaştırılarak (dahili karşılaştırma) ve aynı sektördeki diğer firmaların aynı döneme ait oranlarının veya sektör ortalama oranlarının karşılaştırılmasıyla (harici karşılaştırma) yapılır. Yatay ve dikey analizlerde sadece bir finansal tablonun analizi yapılırken, oran analizinde herhangi bir finansal tablo değeri diğer bir tablo değeri veya tablolar dışındaki bir değerle karşılaştırılabilir. Bu nedenle oran analizinin yatay ve dikey analize karşı üstün olduğu değerlendirilebilir.  

« Önceki Yazılar — Sonraki Yazılar »