İMKB’de Kullanılan Eski Endeks Formülleri
15 Kasım 2008 Yazan idealborsa
Kategori ENDEKSLER
- Borsanın açılışından 1989 yılı sonuna kadar İMKB Endeksi, Endekste yer alan şirketlerin her birinin kendisine ait basit endeks değerlerinin aritmetik ortalaması alınarak hesaplanmıştır. Bu yöntemden, endeks hesaplamasında endeks kapsamındaki tüm şirketlere eşit ağırlık vermesi nedeniyle vazgeçilmiştir.
- 1990 yılı başında endeksteki hisse senetlerine “Toplam Piyasa Değeri” oranında “ağırlık” veren yeni hesaplama yöntemine geçilmiştir.
- 1991 yılı başından itibaren de, “Şirketlerin Halka Arz Edilmiş Kısımlarının Piyasa Değeri” dikkate alınarak hesaplanmıştır. İMKB’de hesaplanan endekslerin hepsi aynı geçmişe sahip değildir. En eski endeks, kapanış fiyatları kullanılarak hesaplanan bileşik endekstir (İMKB 100). Bu endeksin baz değeri Ocak 1986 itibariyle 1′dir. Bu endeks 26 Ekim 1987′den itibaren günlük olarak hesaplanmaktadır. Bu tarihten önce ise haftalık hesaplama yapılmıştır.
- 1991 yılı başından 1996 yılı sonuna kadar her işlem günü İMKB kapsamındaki hisse senetlerinin fiyatlarını kullanarak 60 ayrı endeks hesaplanmıştır. Bunlar;
- Kapanış ve Ağırlıklı Ortalama Fiyatlarla hesaplanan Bileşik Endeks,
- Kapanış ve Ağırlıklı Ortalama Fiyatlarla hesaplanan Mali Sektör Endeksi,
- Kapanış ve Ağırlıklı Ortalama Fiyatlarla hesaplanan Sınai Sektör Endeksi,
1997 yılı başından itibaren ağırlıklı ortalama fiyatlara göre endeks hesaplamasından vazgeçilerek;
- Ulusal Pazarda işlem gören tüm hisse senetlerinin yer aldığı İMKB Ulusal-Tüm,
- Bölgesel ve Yeni Şirketler Pazarında işlem gören hisse senetlerinin yer aldığı İMKB Bölgesel-YŞP,
- Ulusal Pazarda işlem gören Yatırım Ortaklıklarının hisse senetlerinin yer aldığı İMKB Yatırım Ortaklıkları,
- Vadeli İşlemler Piyasasında kullanılacak olan İMKB 30,
- Sınai sektör içinde yer alan Hizmetler Sektörü şirketleri için ayrı bir İMKB Ulusal-Hizmetler endeksi ve
- Alt sektör endeksleri hesaplanmaya başlanmıştır.
1996 yılı sonunda yapılan önemli değişikliklerden biri de 1986-1996 tarihleri arasında hesaplanmış olan İMKB endekslerinin rakamsal ifadesinin kolaylaştırılabilmesi için daha önce hesaplanmış olan değerin 100′e bölünmesi suretiyle 1986 Ocak=100 olan İMKB 100 endeksinin başlangıç değerinin 1986 Ocak=1 olacak şekilde revize edilmesi ve 1997 yılından itibaren bu şekilde hesaplanarak ilan edilmeye başlanması ve endeks değerlerinin tam sayı olarak ifade edilmesidir.
- 1998 yılı başından itibaren de, Halka Arz Oranının yerine, “Takasbank Saklamasında Bulunan Hisse Senetlerinin Piyasa Değeri Ağırlıklı” olarak hesaplanmaya ve tüm endeksler virgülden sonra iki hane olarak gösterilmeye başlanmıştır.
Endeks hesaplamasında her sektör için bölen değeri farklı olduğu gibi fiyat endekslerinin bölen değeri getiri endekslerinin bölen değerinden farklıdır.


